Bicümle.NET sitemizde şuan da
TOPLAM 182 KİŞİ cümle okuyor, yorum yapıyor veya siteyi dışardan izliyor..

Aziz Nesin

Cumhuriyet Dönemi hikâye, oyun ve romancılarından olan Aziz Nesin, 20 Aralık 1915'te İstanbul Heybeliada'da doğdu, 6 Temmuz 1995'te geçirdiği bir kalp krizi sonucu Çeşme'de yaşama gözlerini yumdu. Subayken yaz­maya başladığı için asıl adı Mehmet Nusret yerine "Aziz Nesin" takma adını kullandı. Öte yandan yazılarında Aziz Nesin yanında Ateş Sin, Ayşegül, Battal Bataner, Bedii Birdirbir, Falan, Daver Devletiü, Hakla Haklar, Kerim Kihkih, Hasan Dene Gör imzalarını da kullandı. İlkokulu Kanuni Sultan Süleyman İptidai Mektebi (1925), Darüşşafaka Lisesi, Vefa ve Davutpaşa Ortaokulu (1929), Çengelköy Askeri Ortaokulu (1930)'nda okudu. Kuleli Askeri Lisesi'ni (1935), Harb Okulu'nu (1937) bitirdi. Ayrıca Fen Tatbikat Okulu'nu bitirdi (1939). İstihkâm subayı oldu (1940). İki yıl İstanbul Güzel Sanadar Akademisi'ne devam etti. Subaylıktan ayrıldı (1944). Aziz Nesin edebiyata şiirle başladı (1944, Yeni Gün), bu dergideki Vedia Nesin adıyla şiirler yayımladı. Karagöz ve Yedigiin'de redaktörlük ve Tan gazetesinde köşe yazarlığı yaptı (1945). Gazetenin kapatılması üzerine bakkallık, muhase­becilik, fotoğrafçılık, kitapçılıkla uğraştı; Sabahattin Ali, Rıfat İlgaz'la birlikte Markopaşa (sonra Malumpaşa, Merhumpaşa) dergisini çıkardı. Bir yazı nedeniyle 10 ay hapis, 13 ay Bursa'ya sürgün cezası aldı (1947). Ayrıca Politzer'den yaptığı bir çeviri yüzünden de 16 ay hapse mahkum edildi (1950). Hapisten sonra Akbaba, Dolmuş, Yeni Gazete (1955), Akşam (1958), Tanin (1960) Günaydın (1969), Vatan (1976-1978) dergi ve gazetelerinde gülmece öyküleri yayımladı. TYS'nin iki dönem (1977-1980), (1985-1988), Genel Başkanlığını yaptı. Kemal Tahir'le birlikte Düşün Yayınevi'ni kurdu (1956), nedeni belli olmayan bir biçimde yayınevi yandı. 1972'de Nesin Vakfı’ nı kurdu. Türkiye'de ve başka ülkelerde yayımlanacak kitaplarının, oynanacak oyunlarının her türlü telif haklarını bu vakfa bıraktı. Bu vakfın amacı " her yıl alınacak dört kimsesiz ve yoksul çocuğu, ilkokuldan başlatarak yüksek okulu, meslek okulunu bitirinceye, ya da bir meslek edininceye dek, her türlü gereksinimlerini sağlayarak barındırmak, yetiştirmek " oldu. İlki 1976'da çıkan birkaç yıl yayımlanabilen Nesin Vakfi Edebiyat Yıllığı'nı yayımladı. Dünyaca tanınan güçlü bir gülmece yazarı oldu. 120'nin üzerinde kitap yazdı. Yurtiçi ve yurtdışı birçok ödülün sahibi:

Türkiye'de: Uç Karagöz Oyunu (bas. 1968) ile Milliyet Gazetesi'nin 6. Karacan-Armağanı birinciliğini (1968), Çiçu ile Türk Dil Kurumu 1970 Tiyatro Ödülü'nü, Pırtlatan Bal oyunuyla Arkın Çocuk Edebiyatı Ödülleri ikinciliğini (1974)'. Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz'la 1978 Madaralı Roman Ödülü'nü kazandı. Yurtdışında: Üst üste iki yıl Altın Palmiye (İtalya, 1956-1957), Altın Kirpi (Bulgaristan, 1966), Krokodil (Sovyeder Birliği, 1969), Lotüs (Asya- Afrika Yazarlar Birliği tarafından Filipinlerin Manila kentinde, 1975), iki yılda bir düzenlenen Gülmece ve Yergi Şenliği'nde, Uluslararası Gülmece Kitapları Yanşması'nda Hitar Petar Büyük Ödülü'nü kazandı.1989 Sovyeder Birliği Çocuk Fonu Tolstoy Altın Madalyası ve 1995 Editha Morris Vakfi Dünya Barışına Katkı Ödülü'nün sahibidir.

Aziz Nesin çağdaş Türk gülmece edebiyatının kurucusu; öykücü, romancı, şair, gazeteci, köşe yazan, oyun yazan, yayıma, eğitimci, senaristtir. Tüm yaşamı yazı masasıyla matbaalar arasında geçen, toplumcu düşünceyi kitaplardan çok yaşamın acı deneylerinden öğrenen, bu acı deney­leri okurlannı güldürerek paylaşan, onlan düşündüren yazardır. Aynı zamlanda 'gülümseten öflce'dir. Demirtaş Ceyhun'un da bir kitabına verdiği adla "Çağımızın Nasrettin Hocası Aziz Nesin "dir. Aziz Nesin "Ben bir simyacıyım, gözyaşlarımı gülmeceye çevirerek dünyaya sundum" der. Bu ömrü baskı, acı ve çileyle geçen yazarın simge­sel anlatımıdır. O, yazı hayatına şiirle başlasa da onun dünyaca tanınan en büyük yönü gülmece yazarkğıdır. Zekeriya Sertel onun Babıali'ye gelişini şöyle anlatır: "Aziz Nesin, Babıâli'ye, savaşın son yılların­da gelmişti. İlk baş vurduğu yer, "Yedi Gün" dergisiydi. Bu derginin sahibi Sedat Simavi, benim çok yakın dostumdu. Bir gün bana bu yeni kabiliyetten söz açtı ve onu Babıâli'de eşi görülmemiş, değerli bir yazar olarak vasıflandırdı. "Yedi Gün" Aziz Nesin'e dar geliyordu." Dar gelir, çünkü uzun yaşamak ve çok ürün ortaya koymak ister. "Belki de ben bu öyküleri yazabileyim diye bunca uzun yaşadım, salt bu öyküleri değil, bu romanlan, bu oyunlan, bu şiirleri yazabilmek için ve dünyayı kanştınp düzeltmek ve güzelleştirmek umudu için..." 1945'lerden bu yana gülmece yazılan toplumu­muzun her kesimine dalga dalga yayılan bir etkiye sahip oldu. Eserlerinde anlattığı kişiler, yergiye elverişli tiplerdir. Bu gülmecenin son derece abart­ma götüren bir başka yanıyla birleşince, en çok okunan eserler ortaya çıktı. İşte bu yönleriyle Aziz Nesin, edebiyatımızın en çok yazan, en çok oku­nan yazarlarının başında gelir. Aziz Nesin gülmece anlayışını da şöyle açıklar:

"Benim gülmecem, 1. Geleneksel Türk Halk gülmecesinden kaynaklanır, 2. Toplumun sorun­larından esinlenir, 3) Çağdaş dünya insanlarının sorunlarım anlatır. Kısacası yaptığım, halk gülmecesidir."

Halk gülmecesini de şöyle açıklar: "Bir işe yarayan, bir işlevi olan gülmece." İşlevse, "İnsanlan güldürme yoluyla düşündürmeye yarar. Demek bana göre gülmece bir araç, düşünmek amaçtır. Gülmecelerimle, okurlarıma şunu düşündürmek istiyorum: Yaşadığımız toplum ve bu toplumsal yapı adaletli değildir ve içinde bulunduğumuz koşullar da güzel değildir. Adaletsizliklerden, çirkinliklerden kurtaîmak için, başta kendimiz olmak üzere, çevremizi, toplumumuzu, dünyamızı değiştirme özlem ve isteği yaratmak." (Yetmiş Beşinci Yaşında Aziz Nesin, haz. Alpay Kabacalı, Tüyap 1990) Bunun için de ne yaşarsa, onu yazar. Yaşamında boyun eğmeyen yanı eserlerine de yansır. Yazarlık serüveni eserlerinin içeriğiyle örtüşerek, onu evrenselliğe taşır. Aslında eserlerindeki gülmece öğesi olayın kendindedir. O nedenle de halk nerede komik bir olayla karşılaşsa, "Tam Aziz Nesirdik olay" der. Kuşkusuz ki bu aynı olayı yaşamak kadar, aynı olayı yazıya dökme de ayrı bir yetenek işidir. Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz romanı, radyoda yayımlanan, sahneye uyarlanan, yıllardır oynanan bir eseridir. Bireyin bürokrasiyle olan ilişkilerini hicveden bu eserde Yaşar'ın başından geçenler sergilenir. Örneğin Yaşar, okula gidecekken yaşamamakta, askere alınırken yaşamaktadır. Terhis olacakken yaşamamakta, babasının vergi borcunu öderken yaşamakta, mirasını alacakken yaşamamaktadır.  Bunun gibi onlarca çelişki ele alınır.

Başlıca Eserleri

Hikâye: Geriye Kalan (1948), İt Kuvruğu (1955), Yedek Parça (1955), Fil Hamdi (1955), Damda Deli Var (1956), Koltuk (1957), Kazan Töreni (1957), Toros Canavan (1957), Deliler Boşandı (1957), Mahallenin Kısmeti (1957), Ölmüş Eşek Kördöğüşü (1959), Mahmut ile Nigâr (1959), Gözüne Gözlük (1960), Ah Biz Eşekler (1960), Yüz Liraya Bir Deli (1961), Bir Koltuk Nasıl Devrilir (1971), Biz Adam Olmayız (1972), Sosyalizm Geliyor Savulun (1965), İhtilâli Nasıl Yaptık (1965), Rıfat Bey Neden Kaşınıyor (1965), Yeşil Renkli Namus Gazı (1965), Bülbül Yuvası Evler (1968), Vatan Sağolsun (1968), Yaşasın Memleket (1969), Büyük Grev (1978), Hayvan Deyip Geçme (1980), 70 Yaşım Merhaba (1984), Kalpazanlık Bile Yapılamıyor (1984), Maçinli Kız; İçin Ev (1987), Nah Kalkınırsın (1988). Roman: Kadın Olan Erkek (1955), Gol Kralı Sait Hopsait (1957); Erkek Sabahat (1957), Saçkıran , Zübük (1961), Şimdiki Çocuklar Harika (1967), Tatlı Betüş (1974), Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz (1977), Surnâme (1976), Tek Yol

 

Anı: Bir Sürgünün Hâtıralan (1957), Böyle Gelmiş Böyle Gitmez (1. bölüm 1966, 2. bölüm 1976), Poİiste (1967), Yokuşun Başı (1982), Salkım Salkım Asılacak Adamlar (1987), Rüyalarım Ziyan Olmasın (1990). Masal: Memleketin Birinde (1953), Hoptirinam,Uyuşana Tosunum (1971), aziz Dededen Masallar. Taşlama Azizname (1970).

Fıkra : Nutuk Makinası (1958), Az Gittik Uz Gittik (1959), Merhaba (1971), Suçlanan ve Aklanan Yazılar (1982), Ah Biz Ödlek Aydınlar (1985), Korkudan Korkmak (1988). Gezi Duyduk Duymadık Demeyin (1976), Dünya Kazan Ben Kepçe (1977). Oyun: Biraz Gelir Misiniz (1958), Bir Şey Yap Met (1959), Toros Canavan (1963), Düdükçülerle Fırçacıların Savaşı (1968), Çiçu (1970), Tut Elimden Rovni (1970), Hadi Öldürsene Canikom (1970), Beş Kısa Oyun,Bütün Oyunlan Adam Yayınlan'nda çıktı (1982).. Barbaros'un Torunu, Hakkımı Ver Hakkı, Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz oyunlan basıl­madı.

Şiir: Sondan Başa (1984), Seviye On Ölüme Beş Kala (1986), Kendini Yakalamak (1988), Hoşçakalın (1990).

Mektup: Aziz Nesin-Ali Nesin Mektuplaşmalan, Canım Oğlum, Canım Babacığım, 2 cilt, Adam Yayınlan, 2002

Konuşma: İnsanlar Konuşa Konuşa (1988). Cumhuriyet Döneminde Türk Mizahı (1973), Okuduğum Kitaplar (2002).
Son Güncelleme 01 Ekim 2011, Cumartesi 08:51:13

Geçen Haftanın Cümlesi

Copyright © 2007 - 2015 Cümle.NET Tüm hakları ALTTAN İKİNCİ ÇEKMECEDE saklıdır :D
Öyle bir cümle yazın ki çok gülelim, ibret alalım, öğrenelim, şaşıralım, hatırlayalım, mest olalım, hayatımıza kılavuz bile yapalım.
İletişim linki yada bicumle.iletisim [at] gmail.com mail ile bizlere ulaşabilirsiniz.